A)IŞIK
KARANLIKTA GÖREBİLİR MİYİZ?
Geceleri karanlık olduğu için varlıkları göremeyiz. Etrafımızdaki varlıkları duyu organlarımızla algılarız. Duyu organlarımızdan biri olan gözümüz sayesinde, etrafımızda meydana gelen pek çok şeyi görerek tanırız. Böylece onlar hakkında fikir sahibi oluruz.
Görme olayının gerçekleşebilmesi için baktığımız varlıkların bir ışık kaynağı tarafından aydınlatılması ve bu varlıklardan gözümüze ışık gelmesi gerekir. Dolayısıyla karanlık ortamda görme olayı gerçekleşmez.
Bulunduğumuz ortamdaki varlıkları net olarak görebilmemiz için ışık miktarının yeterli olması gerekir. Işık miktarı yetersiz olduğunda ya da çok fazla arttığında görme olayı zorlaşır.
ÇEVREMİZDEKİ IŞIK KAYNAKLARI
ÇEVREMIZDEKI CANLI VE CANSIZ VARLIKLARI GÖRMEMIZI SAĞLAYAN IŞIKTIR. ÇEVRESINE IŞIK VEREREK AYDINLATAN CISIMLERE IŞIK KAYNAĞI DENIR.İNSANLARIN GÖRMELERINI SAĞLAYAN ENERJI TÜRÜ IŞIKTIR. BÜTÜN IŞIKLAR BIR IŞIK KAYNAĞI TARAFINDAN ÜRETILMEKTEDIR. IŞIK YAPIP ETRAFINI AYDINLATAN HER ŞEY IŞIK KAYNAĞIDIR. DÜNYANIN VE BILINEN EN BÜYÜK IŞIK KAYNAĞI GÜNEŞTIR. IŞIK KAYNAKLARI DOĞAL VE YAPAY IŞIK KAYNAKLARI OLARAK 2 GRUBU AYRILIR:
Doğal ışık kaynakları:Bazı ışık kaynakları kendi kendine ışık üretirler. Bu tür kaynaklara doğal ışık kaynakları isimi verilmektedir. Güneş, yıldız, yıldırım ve şimşek türü doğal olaylar doğal ışık kaynakları grubuna girmektedir.
 |
| GÜNEŞ |
 |
| YILDIZ |
 |
| YILDIRIM |
 |
| ŞİMŞEK |
Yapay ışık kaynakları:Doğal ışık kaynaklarından akşam olduğu zaman yararlanılamaz. Bu durumda yapay ışık kaynakları devreye girer. Yapay ışık kaynakları insanlar tarafından yapılmaktadır. Ampul, lamba, mum ve meşale gibi araçlar yapay ışık kaynaklarının içerisine girer.
 |
| AMPUL |
 |
| LAMBA |
 |
| MEŞALE |
 |
| MUM |
Bazı cisimler, ışık kaynağı olmadıkları halde ışık yayıyor gibi görünürler. Bunun nedeni, ortamda başka bir ışık kaynağının bulunmasıdır. Ayna, metal kaşıklar, bisiklet ve araba reflektörleri, bu duruma örnektir.
Bazı gecelerde Ay ışığının çevremizi aydınlattığını fark ederiz. Ay, bir ışık kaynağı değildir. Güneş ışınları Ay yüzeyine çarpar. Bu sayede Ay, ışık yayıyormuş gibi görünür. Çevremizdeki bazı varlıklar, ortamda bulunan başka ışık kaynaklarının varlığı nedeniyle ışık yayıyormuş gibi görünürler.
· Denizin derinliklerinde yaşayan bazı balıklar, ışık yayarlar.
· Bazı mantarlar, karanlıkta ışık saçarlar.
· Doğal bir ışık kaynağı olan ateş böceği, ışık üretir.
· Yıldızlar, kendi ışıklarını üreterek, gezegenler ise bir ışık kaynağından aldıkları ışıkla aydınlanıp parlak görünürler.
Güneş, mum alevi, ışık veren ampul gibi ışık kaynakları sıcaktır. Bunlar, çevrelerine ışık dışında ısı da verirler. Bazı ışık kaynakları ise ışık yayarken ısı vermezler. Floresan lamba, ateş böceği, derinlerde yaşayan bazı balıklar, bunlara örnektir.
Trafik levhaları, ışık yaymadıkları halde geceleri yayıyor gibi görünür. Bunun nedeni, taşıtların farlarından yayılan ışıktır. Trafik levhaları özel maddelerle kaplandığı için üzerlerine ışık geldiği zaman diğer cisimlerden daha parlak görünür. Bunlara kendini aydınlatan cisimler denir. Aydınlatan cisimlere örnekler alüminyum folyo,ayna,kaşık reflektör de verilebilir.
GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE AYDINLATMA
İlk insanlar sadece Ayın ve yıldızların yaydığı ışıkla aydınlanırdı. Ateşin keşfedilmesiyle birlikte aydınlanma sorunu ortadan kalktı. Meşale, gaz lambaları, kandil ve mum gibi ışık kaynakları yapıldı. Daha sonraları ampul icat edildi. Ampul, icat edildiği günden beri aydınlatma teknolojisininen önemli aracı olmuştur. Bilim adamları, çevreye zarar vermeyen ve sağlık sorunlarına yol açmayan ampuller üretebilmek için çalışmalarına devam etmektedirler. Normal ampuller, ısınarak ışık verdikleri için elektrik enerjisinin çok az miktarını ışığa çevirirler. Bu nedenle elektrik enerjisinin büyük bir bölümünü ısı yerine ışığa dönüştüren floresan lambalar üretildi. Floresan lambalar normal ampullerden daha pahalı olmalarına rağmen, normal ampullerden dört kat daha verimlidirler.Normal ampuller daha basit bir teknoloji ile üretilebilir. Ancak enerji tasarrufu sağlayan, küçültülmüş lambaları üretebilmek için daha ileri teknoloji gereklidir.
GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE AYDINLATMA
İlk insanlar sadece Ayın ve yıldızların yaydığı ışıkla aydınlanırdı. Ateşin keşfedilmesiyle birlikte aydınlanma sorunu ortadan kalktı. Meşale, gaz lambaları, kandil ve mum gibi ışık kaynakları yapıldı. Daha sonraları ampul icat edildi. Ampul, icat edildiği günden beri aydınlatma teknolojisininen önemli aracı olmuştur. Bilim adamları, çevreye zarar vermeyen ve sağlık sorunlarına yol açmayan ampuller üretebilmek için çalışmalarına devam etmektedirler. Normal ampuller, ısınarak ışık verdikleri için elektrik enerjisinin çok az miktarını ışığa çevirirler. Bu nedenle elektrik enerjisinin büyük bir bölümünü ısı yerine ışığa dönüştüren floresan lambalar üretildi. Floresan lambalar normal ampullerden daha pahalı olmalarına rağmen, normal ampullerden dört kat daha verimlidirler.Normal ampuller daha basit bir teknoloji ile üretilebilir. Ancak enerji tasarrufu sağlayan, küçültülmüş lambaları üretebilmek için daha ileri teknoloji gereklidir.
Aydınlatmanın Yaşamımızdaki Etkileri
Aydınlatma teknolojisindeki gelişmelerin toplum yaşamı üzerinde olumlu etkileri olmuş ve yaşam kalitesi yükselmiştir.
Evde, hastahanelerde, havaalanlarında, otoyollarda, alışveriş merkezlerinde ve otogarlarda aydınlatma teknolojisinin ürünleri kullanılmaktadır.
Aydınlatma teknolojisi, kullandığımız pek çok araçta uyarı amaçlı kullanılır. Buzdolabının kapağı açıldığında lambanın yanması, ütü çalıştırıldığında ışığının yanması bu uygulamaya örnek verilebilir.
Aydınlatma teknolojisi sayesinde araçlar geceleri rahat bir şekilde kullanılır. Araçların lambaları, yol kenarlarındaki lambalar araçların gece kullanımını kolaylaştırır.
Denizlerde derine doğru inildikçe güneş ışığı azalır. Ortam gittikçe kararır. Ancak aydınlatma teknolojileri sayesinde okyanusların ve denizlerin derinlikleri araştırılabilir. Buralarda yaşayan canlılar hakkında bilgi edinilebilir.
Işığın Doğru Kullanımı
Işık Kirliliğinin Sonuçları:
Işığın Doğru Kullanımı
Bulunduğumuz ortamların gereğinden fazla ya da az aydınlatılması görmeyi zorlaştıracağından, gözlerimizin yorulmasına yol açar. Bulunduğumuz ortamlarda ışığın doğrudan gözümüze gelmemesine dikkat etmeliyiz.
Gece ders çalışırken masa lambası kullanmak göz sağlığı için yararlıdır. Ancak ışığın sol arkadan gelmesine dikkat etmeliyiz.
Göz sağlığımızın bozulmaması için, okuduğumuz kitapla gözümüz arasındaki mesafenin 35 - 40 cm arasında olması gerekir.
Güneşli günlerde güneş gözlüğü kullanmak göz sağlığı için önemlidir. Ancak gözümüzde güneş gözlüğü bile olsa Güneşe doğrudan bakmak sakıncalıdır.
Uzun süre bilgisayar veya televizyon karşısında kalmamaya, bu araçları kullandığımız sürece de onları fazla yakından izlememeye dikkat etmeliyiz.
Aydınlatma araçlarının tasarruflu kullanılması aile ve ülke ekonomisi bakımından oldukça önemlidir.
Ampullerin güçleri farklıdır. Gücü az olan ampuller ışık ihtiyacının az olduğu yerlerde, gücü fazla olan ampuller ise ışık ihtiyacının çok olduğu yerlerde kullanılmalıdır. Böylece gereksiz enerji harcanmayarak ekonomiye katkıda bulunulmuş olur.
Geceleyin caddeleri ve parkları aydınlatmada kullanılan ışık kaynakları, aydınlatılacak ortama yönlendirilmelidir. Gökyüzüne ya da uygun olmayan yerlere yöneltilen ışık, enerji israfına yol açar.
IŞIK ÇEVREYİ ETKİLER Mİ?
IŞIK ÇEVREYİ ETKİLER Mİ?
Gerekmeyen yerlerin aydınlatılması,gereğinden fazla aydınlatılma yapılması,gözü yorar ve görmeyi etkiler.Buna ışık kirliliği denir.
- Göze zarar verir.
- Gökyüzünün güzelliğini görmemizi engeller.
- Gökyüzü incelemelerinde gök bilimcileri olumsuz etkiler.
- Aile ve ülke ekonomisine zarar verir.
- Yumurtadan çıkan deniz kaplumbağalarının denizi bulmalarını engeller,çoğunun ölmesine neden olur.Ayrıca mehtabın parlak olduğu zamanlarda yumurtlayan dişi kaplumbağalar çok ışıklı yerlerde yumurtlamaz.
- Işıklar ihtiyaç duyulduğunda yakılmalıdır.
- Ortamın büyüklüğüne uygun aydınlatma aracı kullanılmalıdır.
- Sokak lambaları ışığı dağıtmayacak şekilde yapılmalıdır.
- Koşullara uygun aydınlatılma yapılmalıdır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder